www.kallergis.info

● 10) Η Υπεράσπιση της Κρήτης από του Οθωμανούς

ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΧΑΝΙΩΝ – ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1645

Κρητικός πόλεμος (1645-1669) Μαρίνος Τζανέ Μπουνιαλής, Εκδοση – Εισαγωγή – Επιμέλεια Α. Ν. Νενεδάκης, Αθήνα 1979, σελίς 46.

 Τα τέλη του Απρίλη του 1645 ο τουρκικός στόλος με 100 καράβια πολεμικά και 300 οπλιταγωγά κατεβαίνει το Αιγαίο, πιάνει τα Κύθηρα, κι’ από κει βάζει πλώρη για τη Σούδα. Αμέσως αρχίζει η αποβίβαση των 60.000 Τούρκων στρατιωτών του εκστρατευτικού σώματος στα δυτικά παράλια των Χανιών. Οι χωρικοί που είχαν αναλάβει τη φρούρηση  μαζύ με τους Καστελιανούς και τους άρχοντες που προσπαθούσαν να σωθούν, σκορπίζονται μπροστά στον όγκο των Τούρκων κ’ εγκαταλείπουν τα χωριά και την περιοχή. Οι Βενετοί με το στρατό είχαν συγκεντρωθεί στα κάστρα. Και φαίνεται πως εκεί που επιθυμούσαν να δώσουν μάχη και να αντισταθούν πραγματικά είταν ο Χάνδακας.

ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ ΞΕΣΗΚΩΝΕΙ ΤΟΥΣ ΣΦΑΚΙΑΝΟΥΣ

Ο Βενετσιάνικος στρατός στην Κρήτη  είναι 14.000 πολιτοφύλακες ντόπιοι, 4.000 μισθοφόροι, 6 λόχοι ιππικό μισθοφορικό και 1.500 ιππείς των φεουδαρχών. Αυτός ο στρατός είναι μοιρασμένος στα κάστρα, Χανιά, Ρέθυμνο, Χάνδακα. Μόλις άρχισε η πολιορκία οι περισσότεροι από τους μισθοφόρους και το ιππικό έτρεξαν να βοηθήσουν τους Χανιώτες. Οι απώλειες των όμως είναι μεγάλες και ο Τουρκικός στρατός διαθέτει περισσότερο και καλύτερο πυροβολικό και στρατιώτες μανιασμένους και αποφασισμένους να πεθάνουν για την μουσουλμανική πίστη. Ο σουλτάνος τους υπόσχεται την αιώνια ευτυχία δίπλα στον Προφήτη αν θυσιαστούν και ολόκληρο το κάστρο αν θα ζήσουν.

Οι Βενετοί  διατάζουν τον Μιχαήλ Καλλέργη, που υπηρετεί στις γαλέρες αξιωματικός, «σοπρακόμητος¨΄, να ξεσηκώσει τους Σφακιανούς και να χτυπήσει τους Τούρκους από τα πίσω. Ο Καλλέργης κατορθώνει να κατεβάσει 700 Σφακιανούς. Όμως πολλοί μετανοιώνουν μόλις αντικρύζουν το πλήθος των εχθρών και μένουν 500. Δίνουν μάχες στα γύρω χωριά κι’ αργότερα προσπάθησαν να αναχαιτίσουν τους Τούρκους στη Μαλάξα, όταν έπεσαν τα Χανιά.

ΗΓΕΙΤΑΙ ΣΤΡΑΤΟΥ      ΜΕ ΤΟ ΣΤΡΑΤΟ ΤΟΥ

ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ ΞΕΣΗΚΩΝΕΙ ΤΟΝ ΑΠΟΚΟΡΩΝΑ

Κρητικός πόλεμος (1645-1669) Μαρίνος Τζανέ Μπουνιαλής, Εκδοση – Εισαγωγή – Επιμέλεια Α. Ν. Νενεδάκης, Αθήνα 1979, σελίς 53.

Οι Τούρκοι κατόρθωσαν να κόψουν το νερό που εφοδιάζει τον Χάντακα και οι πολιορκούμενοι εξακολουθούν να αντιστέκονται. Άλλωστε είναι τα πρώτα χρόνια της πολιορκίας και ότι έχει συμβεί μέχρι τώρα είναι, μπορεί αν πει κανείς, αψιμαχίες για αναγνώριση και σφυγομετρήσεις . Ένας γενναίος στρατηγός των Βενετών, ο Γιλδάς βρίσκεται παντού και με την ικανότητά του εξουδετερώνει τις εφόδους, βγαίνοντας από το Κάστρο συχνά στις επαρχίες για αντιπερισπασμό. Το Καλοκαίρι του 1648 οι Τούρκοι με μια μεγάλη επίθεση πατούν τα φρούρια του Αγίου Δημητρίου, της Βάνιας και κάνουν  υπονόμους στο Μαρτινέγκο, αλλά ο Γιλδάς κατορθώνει να τους απωθήσει. Οι αλλεπάλληλες επιθέσεις ων Τούρκων αποκρούονται και οι έξοδοι των χριστιανών συνεχίζονται. Ο Μαθιός Καλλέργης βγαίνει από το κάστρο και κατορθώνει να ξεσηκώσει τους  Σφακιανούς, κατεβαίνει στον Αποκόρωνα και δημιουργεί μια κατάσταση δύσκολη για τους Τούρκους. Τα λάθη βέβαια των Χριστιανών είναι μεγάλα. Ο Καλλέργης δεν κατορθώνει να φτάσει στα Χανιά. Η επιχείρηση αυτή είναι δυσκολώτερη από ότι περίμενε και υποχωρεί αφήνοντας στο έλεος των Τούρκων τα γυναικόπαιδα που τούρκοι  τάκαψαν  μέσα στα μικρά φρούρια και στα σπίτια στον Αποκόρωνα.

Η ΣΟΡΟΣ ΤΟΥ

 

ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ [1](1523 – 1572)

«… Των Γραικών της νήσου Κρήτης συνήγορος…»

Ο Ματθαίος, αδελφός του Αντωνίου, ήταν άνθρωπος της δράσης. Διαδραμάτισε σοβαρό ρόλο στα πολιτικά και στρατιωτικά πράγματα της εποχής του και αποδείχτηκε, κατά το Γεώργιο Κλώντζα, “…δυνατός εν έργω και λόγω και πάση άλλη οιαδήτηνι χρεία…». Ήταν πολύ πλούσιος όπως και ο Αντώνιος.

Το 1546 έγινε ο μεγαλοπρεπής γάμος του με τη εγγονή του Δόγη Φραγκίσκου Donato, Camilla Donato μέσα στο δουκικό παλάτι της Βενετία! Αρκετά ακίνητα κατείχε και στη Βενετία, όπου πήγαινε πολύ συχνά. Συμμετείχε ενεργά στα πολιτικά πράγματα της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας και έπαιρνε μέρος στις συνεδριάσεις του Μείζονος Συμβουλίου, προνόμιο πρωτοφανές για μη Ενετό. Σε καιρό πολέμου ο Ματθαίος Καλλέργης συνεισέφερε πλουσιοπάροχα στις πολεμικές δαπάνες, αλλά και συμμετείχε προσωπικά στις πολεμικές επιχειρήσεις σαν κυβερνήτης πολεμικού πλοίου. Τόσο μεγάλη ήταν η συνεισφορά του, που ήταν απαλλαγμένος από κάθε είδους φόρους. Η Βενετία τον περιέβαλε με την πλήρη εμπιστοσύνη της.

Το έτος 1571 διορίζεται vice capitano της Κρήτης, αξίωμα που είχε και ο παππούς του, επίσης Ματθαίος. Το 1572 εκλέγεται ως ένας από τους Pregadi της Βενετίας, τιμή χωρίς προηγούμενο για μη Βενετό. Ας μη βιαστούν όμως κάποιοι, να βγάλουν «συμπεράσματα». Ο Νίκος Παναγιωτάκης αναφέρει επί λέξει: … «ήτο άνδρας μεγαλόφρων και φιλόπατρις, του οποίου η πρόσδεσις ει το Βενετικόν άρμα ουδόλως είχε καταστήσει αδιάφορον προς τους δεινοπαθούντας συμπατριώτας του, υπήρξε δε κατά τους λόγους του Γεωργίου Κλώντζα»… των Γραικών της νήσου Κρήτης συνήγορος…».

Ο Ματθαίος βρίσκεται στο απόγειο της θυελλώδους ζωής του. Είναι βέβαιο ότι θα εξελέγετο στο Συμβούλιο των Δέκα, υπάτη αρχή της Βενετίας, αλλά το πρόλαβε ο θάνατος: το 1572, σε ηλικία 49 μόλις χρόνων πέθανε ο Ματθαίος Καλλέργης. Η αιτία του θανάτου του παραμένει σκοτεινή. Τα έγγραφα του αρχείου Καλλέργη αναφέρουν αορίστως «ασθένεια». Το πιθανότερο είναι πως δολοφονήθηκε. «δια φθόνον….» αναφέρει απερίφραστα ο Γεώργιος Κλώντζας. Το φονικό έγινε σε Κρητικό έδαφος. Δε ξέρομε αν ήταν έργο Βενετοκρητικών η Βενετσιάνων της μητρόπολης, αλλά ασφαλώς είχε πολλούς εχθρούς ένθεν και εκείθεν λόγω του πλούτου, της δύναμης και των προνομίων του. Γνωστή ήταν η έχθρα του με το Βενετό στρατηγό Marino Cavali, ο οποίος με τις αυθαιρεσίες του είχε γίνει ο τρόμος των φτωχών βιλλιάνων. Ο Cavali για το κέφι του έκαιγε, ερήμωνε χωριά-αναιρούνται συγκεκριμένα χωριά του Ρεθύμνου Αμπελάκι και Καρρέ- και απαγχόνιζε τους ιερείς. Μετά από επανειλημμένα διαβήματα του Ματθαίου απ’ ευθείας προς το Δόγη της Βενετίας για την ανάγκη περιορισμού της αυθαιρεσίας των τοπικών αρχών και υπαλλήλων της Κρήτης προς το Κρητικό στοιχείο, ο Cavali ανακλήθηκε στη Βενετία και πέρασε από δίκη για τις ωμότητες που είχε διαπράξει. Από το παραπάνω παράδειγμα γίνεται φανερό ότι ο Cavali και οι όμοιοί του μισούσαν θανάσιμα τον Καλλέργη.

Σκοτάδι καλύπτει λοιπόν το σκηνικό της δολοφονίας. Αμέσως μετά, η (δεύτερη) σύζυγος του Ματθαίου Marina Emo, φοβούμενη και απόπειρα εναντίον της αναχωρεί εσπευσμένα από την Κρήτη στη Βενετία. Μαζί της έφερε στη Βενετία και ολόκληρο το Αρχείο Καλλέργη με τα πολύτιμα έγγραφα της οικογενείας. Από τότε μέχρι και σήμερα το Αρχείο δεν επέστρεψε στην Κρήτη.

Με το θάνατο του Ματθαίου και τη μετεγκατάσταση της συζύγου του στη Βενετία, σηματοδοτείται η οριστική εγκατάλειψη της Κρήτης από τον επισημότερο κλάδο της οικογενείας Καλλέργη, και η εξέλιξή του στη Βενετία πια, αρχικά από το γιο του δολοφονημένου Ματθαίου, Βίκτωρα Καλλέργη, τη μοναχοκόρη του Βίκτωρα Μαρίνα, και στη συνέχεια με το γάμο της Μαρίνας σαν Vendramin – Kalergi , αλλά και σαν Grimani – Kalergi, μέχρι το έτος 1894 οπότε πεθαίνει και η τελευταία Καλέργαινα, η Ελένη Vendramin – Kalergi.

 

[1] Εμμανουήλ Σ. Καλλέργης «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΚΑΛΛΕΡΓΩΝ», Ρέθυμνο 2007, σελ. 148

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *